Locatie
op de 1e etage Stadhuis Apeldoorn, Marktplein 1
Ontwerp
C.J. Meurs
Opdrachtgever
gemeente Apeldoorn
Opgehangen
17 april 2007
Herdenkingsdatum
17 april
Uitvoering
zwart-wit emblemen van de 14 Canadese regimenten, die bij de bevrijding van de stad betrokken waren, afgedrukt op papier en in passe-partout ingelijst
De emblemen zijn opgenomen in een ca. 1.50 m brede zwarthouten glanzende lijst. Naast de lijst is een tekst aangebracht die luidt:
‘Canadian Regiments
involved in
The liberation of Apeldoorn
April 17th 1945’
Het verhaal achter het monument
Na de herdenking van 60 jaar bevrijding in 2005 kwam het idee op om te zorgen voor een blijvende herinnering aan de Canadese eenheden die Apeldoorn hebben bevrijd. Dat heeft in het voorjaar van 2007 gestalte gekregen door de regimentsemblemen van Canadese eenheden, die bij de bevrijding van Apeldoorn betrokken waren, in te lijsten.
De bevrijding van Apeldoorn was het werk van de 1st Canadian Infantry Division, die was samengesteld uit drie brigades en ondersteunende divisietroepen. De brigades bestonden elk uit drie infanteriebataljons, waren versterkt met tanks (van de 1st Hussars en het Three Rivers Regiment) en werden gesteund door artillerie en genie van de eigen divisie.
1st Canadian Infantry Division
Wat is dan wel de betekenis van al die regimenten, die ogenschijnlijk niet eens in de organisatie van de divisie voorkomen?
Het regiment speelde in de Tweede Wereldoorlog geen tactische rol meer, maar hield de traditionele afkomst van de eenheden in ere, belangrijk voor het wij-gevoel van de mannen die in het regiment dienden. Canadese militaire tradities sloten nauw aan bij die van de Engelsen. Britse regimenten rekruteerden regionaal en brachten dat tot uiting in de naam van regimenten; de Canadezen deden dat ook. Voorbeelden daarvan zijn het West Nova Scotia Regiment, de Saskatoon Light Infantry en het Loyal Edmonton Regiment. Canadezen van Schotse afkomst dienden bij de 48th Highlanders of Canada of bij de Seaforth Highlanders. Franstalige Canadezen maakten deel uit van het 22me Régiment Canadien Français. Ook vorstelijke of andere adellijke personen werden vernoemd in regimenten: b.v. Princess Patricia’s Canadian Light Infantry en het Royal Canadian Regiment. De officiële emblemen van de Royal Canadian Artillery (RCA) en Royal Canadian Engineers (RCE) zijn identiek aan die van de Engelse artillerie en genie. Canadese genisten hebben daarnaast nog een eigen embleem, waarin een goudkleurige bever – bekend vanwege zijn noeste vlijt – het centrale element vormt. Ook de tweetaligheid blijkt: naast het woord ENGINEERS is het woord GENIE opgenomen in het embleem.
Naast de officiële regimentsbenamingen kwamen er ook allerlei bijnamen voor:
- ‘The Red Patch Devils’ voor de 1st Canadian Infantry Division naar het rode mouwembleem en de vechtlust van de soldaten;
- het Royal Canadian Regiment: de ‘Royals’;
- het Hastings & Prince Edwards Regiment werd afgekort tot de ‘Hasty P’s’;
- 48th Highlanders of Canada stonden bekend als de ‘Glamour Boys’. Bij een inspectie door Koning George VI van Engeland verscheen het regiment bij gebrek aan beter met blauwe – i.p.v. met kaki beenwindsels. Dat vond de koning mooi en stond het regiment toe blauw te blijven dragen: vandaar de bijnaam.
- Princess Patricia’s Canadian Light Infantry werd aangeduid als de ‘Patricia’s’;
- de Seaforth Highlanders of Canada moesten het doen met ‘the Seafroth’;
- het Loyal Edmonton Regiment ging door het leven als de ‘Loyal Eddie’s’;
- het getal 22 (‘vingt deux’) van het Royal 22me Régiment werd in het Engels-Canadese ‘slang’ verbasterd tot ‘Van-Doo’s’;
- het West Nova Scotia Regiment heette familiair the ‘West Novies‘.
Hieronder de regimenten en hun wapens, zoals ze zijn gerangschikt op het gedenkteken.

- Hastings & Prince Edwards Reg

- 48 Highlanders of Canada

- Princess Patricia's Canadian Light Infantry

- Royal Canadian Regiment

- Seaforth Highlanders

- Carlton & York Regiment

- 1st Hussars

- Royal Canadian Artillery

- Saskatoon Light Infantry

- Three Rivers Regiment

- Loyal Edmonton Regiment

- Royal 22e Regiment

- Royal Canadian Engineers

- West Nova Scotia Regiment
Auteurs gaan vaak heel gemakkelijk om met benamingen en gebruiken officiële aanduidingen, bijnamen en ‘afkortingen’ door elkaar en dat maakt het de argeloze lezer niet eenvoudig. Zet men ze in de volgorde infanterie, cavalerie, artillerie en genie, dan zijn ze als volgt in te delen:
• Het mitrailleurbataljon van de divisie
Saskatoon Light Infantry
• De drie bataljons van 1e Brigade
Royal Canadian Regiment
Hastings & Prince Edwards Regiment
48 Highlanders of Canada
• De drie bataljons van 2e Brigade
Princess Patricia's Canadian Light Infantry
Loyal Edmonton Regiment
Seaforth Highlanders
• De drie bataljons van 3e Brigade
Royal 22me Régiment
Carlton & York Regiment
West Nova Scotia Regiment
• De ondersteunende tankbataljons
1st Hussars
Three Rivers Regiment
• De artillerie- en genie-eenheden van de divisie
Royal Canadian Artillery
Royal Canadian Engineers



