Voorwoord

bij de tweede druk

In het voormalige Gemeentearchief Apeldoorn werden wij als vrijwilliger geattendeerd op het oorlogsdagboek van R. Hardonk. Het laat vanaf mei 1943 heel beknopt zien hoe een in het centrum van het toenmalige dorp Apeldoorn wonende burger de Tweede Wereldoorlog in het dagelijkse leven meemaakte. Een geprinte versie lieten we lezen aan een paar Apeldoorners die de oorlog in deze gemeente ook zelf hebben meegemaakt. Deze waren zo enthousiast dat we besloten om hier meer mee te doen en er informatie aan toe te voegen. Tegelijkertijd werden we geattendeerd op het archief van N.S.B.-burgemeester Pont. Mede onder verantwoordelijkheid van het archief hebben wij uit de beschikbare documenten een selectie gemaakt. Een aantal documenten is als bijlagen opgenomen. Bij die selectie hanteerden we als voornaamste criterium dat de gebeurtenissen betrekking moesten hebben op Apeldoorn.

Persoonsnamen in de kroniek zijn deels aangeduid met de beginletter van de achternaam, vooral als het ging om diegenen die ‘fout’ waren. Dit is gebeurd om eventuele nakomelingen niet nog eens te belasten met het verleden. Het weglaten van alle namen zou echter te sterk afbreuk doen aan de belevingswaarde van het historisch materiaal. De namen van slachtoffers en benadeelden zijn gehandhaafd. Wij verwachten voor deze personen of hun nabestaanden geen problemen. Oók de namen van mensen in officiële functies, zoals de politiek en directies van publieke instanties, hebben we niet geanonimiseerd. Dit omdat deze tijdens de oorlogsperiode, onder meer via de pers, al veelvuldig in de openbaarheid zijn gekomen.

De geselecteerde teksten voor de kroniek zijn aangepast aan de hedendaagse spelling en taalgebruik. Daarbij is het specifieke karakter van de verschillende documenten zoveel mogelijk intact gelaten. De adresgegevens zijn geput uit de Erica van 1942-1943 en kunnen dus afwijken van de huidige adressen. De in de tekst verwerkte informatie is door ons niet op betrouwbaarheid onderzocht. Ook mogelijke verschillen tussen de citaten hebben wij niet gecheckt of gecorrigeerd.
De kroniek is een chronologisch gerangschikte reeks van documenten. Vooral het dagboek van Van Houtum fungeert daarbij als rode draad.
We hebben er geen aaneengesloten verhaal van gemaakt met toelichtingen op de tekst. Het materiaal moet naar onze mening voor zich spreken. Wèl attenderen we er op dat de verschillende gebeurtenissen vaak maar van één kant zijn belicht. Ons hoofddoel met de kroniek is het voor een breed publiek toegankelijk maken van een selectie van de in het archief aanwezige documenten over de oorlog.

Tot ongeveer halverwege het jaar 1943 gebeurde er in het Apeldoornse op oorlogsgebied betrekkelijk weinig. Met uitzondering van de dagboeken van Van Houtum en van Bloem zijn er praktisch geen documenten beschikbaar over die periode anders dan het politiearchief.

Tenslotte willen we de volgende mensen bedanken: Vincent Sleebe en Marc Tenten (archivarissen bij CODA-Apeldoorns Archief) en Geo Niggendijker (vrijwilliger bij dezelfde instelling). W.M.Th.Bloem zijn we erkentelijk voor de toestemming het dagboek van zijn vader te mogen verwerken in deze oorlogskroniek..

Bij de tweede druk zijn enige tekstkorrekties toegepast en is het dagboek van A.A.Bloem ingevoegd. Ook is een verslag over het Paleis Het Loo van P.C.Wiessner en fotomateriaal als bijlage toegevoegd. De bijlage over Rees is in verband met het verschijnen van het boek van A. Disberg over dat onderwerp gereduceerd tot het treinverslag van de heer Zwerus.

Peter Rouwenhorst en Cor Tijink.
Apeldoorn, 1 maart 2005.