vaandrig Duuring als officier van gezondheid

huisarts Duuring

GILLES PIETER DUURING, ARTS EN VERZETSMAN

Gilles Pieter Duuring wordt geboren in Den Haag. Hij heeft 2 jongere zusjes. Als Gilles 11 jaar is verhuist het gezin naar Oosterbeek, omdat zijn vader wordt benoemd tot directeur van het plaatselijke postkantoor. In Oosterbeek brengt Gilles zijn jeugdjaren door. Na de middelbare school kiest hij voor de studie medicijnen. In 1934 rondt hij die studie af, waarna hij zich vestigt als huisarts in Ugchelen aan de Ugchelseweg.  Hij trouwt met Magdalena Schmand. In het jonge gezin worden in Ugchelen 2 kinderen geboren, een meisje en een jongen. In 1938 wordt hij door de gemeente Apeldoorn benoemd tot tijdelijk gemeente-geneesheer voor het rayon Ugchelen en Hoenderloo. Per 1 januari 1940 volgt een vaste aanstelling, tegen een salaris van 1000 gulden per jaar.

Een half jaar later, als de oorlog dreigt, wordt dokter Duuring opgeroepen als officier van gezondheid in het Nederlandse leger. Na de capitulatie komt hij terug in Ugchelen en hervat zijn werkzaamheden als huisarts.

Hij is een van de weinigen die zich vanaf het begin verzet tegen de Duitsers en die daarbij de leiding neemt. In het najaar van 1940 richt hij de verzetsgroep Ugchelen op, ook wel genoemd naar de commandant: ‘De verzetsgroep Duuring’. De groep houdt zich vooral bezig met het verzamelen van informatie over de Duitse troepen. Via een geheime zender wordt die doorgegeven naar Engeland.

Duuring beseft hoe belangrijk samenwerking is en legt contacten met andere verzetsgroepen door het hele land. Hij sluit zich ook aan bij de landelijke Orde Dienst. Deze dienst richt zich op de handhaving van orde en rust na het vertrek van de Duitsers, maar veel lokale verzetsgroepen willen niet wachten tot het zover is.

Duuring ook niet. Hij wil voor zijn groep een nieuwe geheime zender plaatsen in de bossen van Ugchelen. Via een verzetsgroep in Den Haag komt hij in contact met ene De Graaf. Deze zou met een bijzondere opdracht van de Nederlandse regering als parachutist zijn gedropt. De Graaf blijkt erg goed op de hoogte van allerlei illegale zaken.

In maart 1942 komt De Graaf naar Apeldoorn om over de zender te praten. Hij heeft een afspraak geregeld voor de aflevering van materiaal voor de zender bij het station van Apeldoorn. Als Duuring daar met zijn auto en 2 andere leden van zijn verzetsgroep aankomt, worden de 3 mannen gearresteerd door de SicherheitsDienst, de Duitse veiligheidspolitie.

Via het concentratiekamp Amersfoort worden ze overgebracht naar de strafgevangenis in Scheveningen. De Krijgsraad in Amsterdam veroordeelt hen op 26 juni 1942 ter dood, vanwege spionage ten gunste van de vijand van het Derde Rijk. Het verzoek tot gratie dat mevrouw Duuring indient, wordt afgewezen. Op 31 juli 1942 wordt Gilles Pieter Duuring, met 5 andere verzetsmannen, doodgeschoten. Hij is dan 35 jaar oud. Begin augustus wordt dit aan de familie medegedeeld. Over de plaats van de terechtstelling en gegevens over het stoffelijk overschot willen de Duitsers geen mededelingen doen.

De activiteiten van de verzetsgroep Duuring gaan door na de arrestatie en de executie van hun commandant en 2 leden. Tot aan het eind van de oorlog blijft Ugchelen een centrale rol spelen binnen de inlichtingendienst.

En De Graaf? Die blijkt een dubbelspion te zijn die zich op diverse plaatsen en onder verschillende namen heeft weten binnen te dringen in kringen van het verzet. Zijn werkelijke naam is Antonie van der Waals. Door zijn verraad hebben tientallen verzetsstrijders het leven verloren. Na de oorlog is hij ter dood veroordeeld en terechtgesteld.

Na veel speurwerk blijkt dat de executie van dokter Duuring heeft plaatsgevonden op de Waalsdorpervlakte bij Scheveningen en dat zijn lichaam op de dag van de terechtstelling in Velsen is gecremeerd.  De urn met as is overgebracht naar een begraafplaats bij Osnabrück.

Op 7 maart 1952 zijn de stoffelijke resten van dokter Duuring op Heidehof onder grote belangstelling herbegraven.

In juni 1946 verzoekt de vereniging Ugchelens Belang aan de gemeente, namens bijna alle inwoners van Ugchelen, om een laan of straat te noemen naar de zo zeer geachte en beminde geneesheer Duuring die in de strijd voor vrijheid en recht het leven liet.

De gemeente stemt in en kort na het verzoek wordt de toenmalige Koudhoornlaan omgedoopt tot G.P. Duuringlaan.

 Er is nóg een herinnering aan Gilles Duuring: op de hoek van de Ugchelseweg en de Hoenderloseweg staat sinds 1918 een grote zwerfkei, de Ugchelense Kei. Vanaf 1947 is dit een oorlogsmonument. Dan wordt namelijk een plaquette op de kei geplaatst met de namen van de 4 inwoners van Ugchelen die in de strijd tegen de Duitse bezetter hun leven lieten.

Klik op onderstaande afbeeldingen om die op ware grootte te zien.