Herdenken/Gedenken

De werkgroep Gedenken / Herdenken levert inhoudelijke ondersteuning aan het ‘Gedenken en Herdenken' van gebeurtenissen uit de Tweede Wereldoorlog in Apeldoorn.
De werkgroep:
• Houdt de tekst bij van het boek ‘Apeldoorn '40 - '45 het verhaal achter de Apeldoornse oorlogsmonumenten' door wijzigingen en aanvullingen op deze website te publiceren. 
• Doet historisch onderzoek als er nieuwe informatie bekend wordt over lokale gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, ook als die niet direct betrekking heeft op de tekst van Apeldoorn '40-'45.
• Werkt mee aan publicaties over gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog in Apeldoorn.
• Verschaft scholen die een monument hebben geadopteerd informatie en houdt desgewenst voordrachten voor leerlingen en leerkrachten.
• Geeft op verzoek informatie aan belangstellenden.
• Vertegenwoordigt de Stichting Bevrijding '45 in het project ‘Erfgoed van de oorlog' van het ministerie van VWS in nauwe samenwerking met de gemeente.
• Let op de Apeldoornse oorlogsmonumenten: door controle na reparatie, bij wijziging van gegevens op het monument, door advies uit te brengen bij verandering of herplaatsing, bij vernieling of verwaarlozing.
De werkgroep heeft een voorzitter, die ook lid is van het Stichtingsbestuur; er is geen secretaris of penningmeester.
De werkgroep maakt een eigen werkplan op en laat het stichtingsbestuur weten hoe de uitvoering verloopt. Waar nodig zoekt de werkgroep steun bij de uitvoering van het werkplan door zich tijdelijk door deskundigen te laten steunen.
Leden van de werkgroep: 

F.H. de Heus (Frans) voorzitter
A. van Barreveld (Arnoud) tekstschrijver
J.H. Heerze (Jan) tekstschrijver
J.H. van den Heuvel (Jan) fotograaf
J. Reitsma (Jelle) tekstschrijver, webmaster
H. van Vulpen (Henk) tekstschrijver

Het is duidelijk dat bij herdenkingen het aantal vertegenwoordigers van de generatie die de oorlog als volwassene heeft meegemaakt, steeds kleiner wordt. Maar jongere generaties nemen het over, én ook de jongste generatie is steeds vaker actief bij herdenkingen betrokken, omdat hun school een monument geadopteerd heeft. Continuïteit lijkt dus gewaarborgd. Wat wel verdwijnt is de levende herinnering aan de oorlog 1940 - 1945, omdat een generatie langzamerhand uitsterft. Daarom is het belangrijk dat er monumenten zijn als zichtbare verwijzing naar ingrijpende gebeurtenissen uit de oorlog. Niet alleen de monumenten zelf, ook het verhaal áchter die monumenten is van belang voor de mensen die nu leven. Op deze website wordt het verhaal verteld achter de ruim veertig Apeldoornse oorlogsmonumenten.

Nieuws uit de werkgroep Gedenken/ Herdenken

Centraal Beheer

De schaarse informatie over de gedenkplaat (‘Zij die in onze harten leven zijn niet dood 1940–1945´) in de hal van het gebouw van Centraal Beheer aan de Prins Willem Alexanderlaan 651 is op deze website geplaatst. Het onderzoek wordt voortgezet. Klik hier.

Schouw

De werkgroep heeft in 2019 net als in voorgaande jaren de jaarlijkse ‘schouw’ van de oorlogsmonumenten in Apeldoorn en de dorpen uitgevoerd en de bevindingen in maart aan de gemeente Apeldoorn gemeld.

4 mei herdenking

Werkgroepleden schrijven de teksten en verzorgen de visuele ondersteuning voor de aan de Dodenherdenking voorafgaande bijeenkomst in de Grote Kerk te Apeldoorn. Tot en met 2015 werden drie Apeldoornse slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog herdacht, m.i.v. 2016  twee personen: Apeldoornse oorlogsslachtoffers of  iemand die is omgekomen bij een missie na 1945 en begraven ligt op het ereveld Loenen. 

Wandelkaart

De op verzoek van de gemeente Apeldoorn in 2010 gemaakte wandelkaart (‘Wandelen en stilstaan, een wandeling langs Apeldoornse oorlogsmonumenten in de binnenstad) is helaas uitverkocht.

Fietskaart

De fietskaart die langs oorlogsmonumenten in Apeldoorn en het buitengebied bestrijkt het gebied begrensd door de Naald in het noorden, Klarenbeek in het oosten, Eerbeek in het zuiden en Radio Kootwijk in het westen.
Routes zijn gebaseerd op de fietsknooppuntenroutes; door knooppuntnummers die niet op de routes liggen te gebruiken kan iedereen kiezen voor een alternatieve terugweg of een zelf samen te stellen route. Er zijn vijf routes gepland (de Dorpenroute van 69 km, de Hoenderlooroute van 42 km, de Kootwijkroute van 28 km, de Bevrijdingsroute van 40 km en de Klarenbeekroute van 31 km). Het gaat om in totaal 20 monumenten en 5 plaatsen van herinnering langs de verschillende routes.
De kaart is niet in alle opzichten actueel: de fietsknooppuntenroutes zijn intussen deels gewijzigd.
De oorspronkelijke kaart kan op afspraak worden afgehaald bij J. Reitsma, Zwarte Kijkerweg 25a 7313 GC Apeldoorn: jelle.reitsma@gmail.com of 055-3555890.

Militaire sporen

In 2012 is in het kader van het cultureel erfgoedproject Gelegerd in Gelderland een boekje Militaire Sporen in Apeldoorn samengesteld. Stadsmuren, kastelen, forten e.d. ontbreken in onze stad, maar activiteiten van Nederlandse, Duitse en Canadese militairen hebben wel veel sporen nagelaten. De Koning Willem III kazerne, met een bewogen geschiedenis,  is nog steeds als zodanig in gebruik. De Van Haeftenkazerne is onderdeel van een woongebied geworden. Andere bekende gebouwen, zoals Paleis Het Loo, Radio Kootwijk en de Politieacademie, kregen in de Tweede Wereldoorlog een militaire bestemming. Een deel van het boekje is gewijd aan de Kriegslazaretten en noodhospitalen, die in het najaar van 1944 moesten worden ingericht om na de Slag om Arnhem om honderden gewonde Duitse en Britse militairen te kunnen verplegen. Bovendien moest in deze noodvoorzieningen gewonde en zieke evacués uit Arnhem worden opgenomen.
Het boekje is uitgegeven door de gemeente Apeldoorn, kost € 2,95 en is te verkrijgen bij de boekhandel Nawijn & Polak, Marktplein 24, 7311 LR Apeldoorn.

Straatnamen voor verzetsstrijders

In 2018 heeft de werkgroep het boek STRAATNAMEN VOOR VERZETSSTRIJDERS EERBETOON IN EEN NIEUWE WIJK geschreven. Sinds begin 2019 is er een nieuwe woonwijk in Apeldoorn-Zuid, waarin de twaalf straten zijn vernoemd naar verzetsstrijders: mannen en vrouwen, van alle rangen, standen en leeftijden, burgers en militairen. Enkelen overleefden de oorlog, de meesten kwamen om het leven in een concentratiekamp of voor een vuurpeloton. Zij vormen een afspiegeling van het brede Apeldoorns verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Straatnamen voor verzetsstrijders vertelt in het kort hun levensverhaal.

Het boekje is uitgegeven door de Stichting bevrijding '45 met steun van de gemeente Apeldoorn, kost € 9,95 en is te verkrijgen bij de boekhandel Nawijn & Polak, Marktplein 24, 7311 LR Apeldoorn en Primera winkels in Ugchelen en de wijk Orden. ISBN 978 94-6228-867-6.

Adoptiescholen

Voor scholen die een monument hebben geadopteerd (b.v. OBS De Bundel, OBS Berg en Bosschool, OBS Spitsbergen, PCBS De Ichthus, PCBS Passe Partout, PCBS De Bouwhof en KBS C. van Leeuwen in Eerbeek) worden presentaties verzorgd over de verhalen achter het monument. 

Geheugen van Apeldoorn

De werkgroep heeft teksten bij oorlogsmonumenten aangeleverd voor de website www.geheugenvanapeldoorn.nl.

Website

De nieuwste webpagina's betreffen de plaquette op de Evangelisch Lutherse kerk, het Muurmonument  in Loenen en het Exodusmonument in Beekbergen. Recent is niet alleen de layout verbeterd, maar is de gepubliceerde informatie gecontroleerd en waar nodig geactualiseerd.

Het aantal vragen dat via de website aan de werkgroep wordt gesteld n.a.v. gebeurtenissen en/of personen uit de Tweede Wereldoorlog in Apeldoorn neemt toe. De beantwoording daarvan vergt de nodige tijd en aandacht. Meestal kan er een bevredigend antwoord worden gegeven, maar helaas slaagt de werkgroep daar niet in alle gevallen in.

Werkgroeplid Jelle Reitsma heeft onderzoek gedaan naar de kaart die medio 2010 werd gevonden tijdens graafwerkzaamheden aan de J.C. Wilslaan. Klik op de foto om meer te weten over deze mysterieuze vondst.

De Stichting steunen

De Stichting Bevrijding '45 is een zogenoemde 'ANBI', een het 'algemene nut beogende instelling'.
Dit betekent dat u een eventuele financiële gift aan de Stichting Bevrijding '45 bij uw belastingaangifte in zijn geheel als aftrekpost mag opvoeren.

Meer over de ANBI-regeling vindt u op de website van de belastingdienst.

Wilt u een gift doen, dan kan dat op rekening NL52 INGB 0008404716
ten name van: Stichting Bevrijding'45.

Het RSIN-nummer van de Stichting is 87.67.221.